usprawniamy.pl

lean management - usprawniamy
Ile kosztują cię zapasy i kolejki - rotacja zapasów

  Zapasy występują w każdej firmie np. zapasy surowców w magazynie, kolejki wniosków klientów w banku, zapas zamówień w dziale obsługi klienta. Każdy zapas są to pieniądze zamrożone i im więcej ich posiadamy tym więcej nas to kosztuje. Kolejka zamówień, wnioski oczekujące na towar, jak również usługa na którą klient musi czekać wiąże się z tym, że pieniądze wpłyną na nasze konto z opóźnieniem!

 

Z artykułu dowiesz się:

  • co to jest rotacja zapasów

  • jaki wpływ na funkcjonowanie firmy ma rotacja

  • jakie koszty generują zapasy

  • jak policzyć rotację w twojej firmie

 

  Wskazaniem który pozwala zarządzać zapasami jest Rotacja Zapasów, może być ona liczona w ujęciu dziennym lub rocznym. Rotacja dzienna to inaczej teoretyczna liczba dni na które wystarczy zapasów lub ile dni mija od wprowadzenia zapasu na stan magazynowy do jego opuszczenia. Rotacja roczna mówi o tym ile razy zapas odnawia się w ciągu roku. W praktyce wygląda to tak: jeśli rotacja dzienna wynosi 30 dni (zapasów starczy na 30 dni) to zapas rotuje/odnawia 12 razy w ciągu roku (rotacja roczna to 12).

 

  Rotacja zapasów wskazuje ile dni zapasy zalegają w magazynie, Możemy ją liczyć dla wyrobów gotowych, surowców lub zapasów w toku produkcji.  Wskaźnik ten jest jednym z podstawowych mierników sprawność zarządzania aktywami, określający efektywność wykorzystania zasobów.

 

 

  Niska wartość rotacji rocznej oznacza, że poziom zapasów może być za wysoki i powoduje dodatkowe koszty jak np. magazynowanie, zamrożony kapitał.

  Wysoki wskaźnik rotacji powoduje dużą dynamikę w cały łańcuchu wartości, ponieważ wymusza bieżącą produkcję. Dużym wyzwaniem jest zapewnieniem dostępności towaru, przy jednoczesnym minimalizowaniu kosztów utrzymania zapasu.

 

  W usługach zapasy to np. kolejki zamówień czekających na przeprocesowanie w wewnętrznym workflow firmy. Trudnością w zaobserwowania tego typu zapasów jest to, że nie są fizycznie "namacalne" bo, nie zajmują miejsca w magazynie, a są ukryte w papierach lub wirtualnej rzeczywistości. Zasady obliczania ich wielkości są analogiczne co w przypadku zapasów "fizycznych".

 

  Zapasy w łańcuchu wartości występują na wielu etapach. Po pierwsze mamy zapasy surowców,bo firmy zabezpieczają produkcję w celu sprawnej realizacji zamówień klienta. Kolejne zapasy występują pomiędzy operacjami, tzw. półfabrykaty ,a więc surowce częściowo przetworzone czekające na kolejne etapy produkcji. Ostatni typ zapasów to wyroby gotowe, oczekujące na sprzedaż w magazynie. Dla każdego z powyższych typów zapasów możemy określić poziom rotacji. Pieniądze wpływają do firmy w postaci surowców, półproduktów, i wychodzą w postaci wyrobu gotowego, a im mniej pieniędzy zamrożonych w fabryce tym rotacja jest większa.

 

  Do policzenia rotacji możemy wykorzystać prawo Little.

Będziemy potrzebowali następujących danych: COGS oraz zapas średni (wyrażony w wartości sprzedaży). Miary te muszą być spójne (tzn. porównujemy wartość sprzedaży z wartością zapasów po cenach sprzedaży). COGS to Cost Of Goods Sold (ang. – Koszt Wyrobów Sprzedanych, Koszt Własny Sprzedaży). COGS obejmuje wszystkie koszty pośrednie i bezpośrednie związane z wytworzeniem wyrobów sprzedanych.[1].

 

  Prawo Little’a jest wyrażone wzorem:  L =W * λ, więc po przekształceniu W=L/λ

gdzie:

L= zapas średni

λ= COGS

W= rotacja

 

Poniżej porównanie rotacji dla 2 firm sektora komputerowego:

 

  Firma Dell to jeden z liderów skutecznego zarządzania zapasami. Miałem niedawno okazję odwiedzić fabrykę w Łodzi, do dziś jestem pod wrażeniem poziomu zorganizowania procesu przepływu materiałów w fabryce. Model zastosowany przez giganta komputerowego zakłada "produkcję na zamówienie". Wyobraźcie sobie, że nie posiadają oni magazynu wyrobów gotowych, "świeżo" wyprodukowane komputery na ogromnych taśmociągach wjeżdżają bezpośrednio do ciężarówki, która dowozi towar do klienta.

 

  Prostszym sposobem na policzenie rotacji jest porównanie liczby sztuk zapasu w magazynie i liczby sztuk sprzedanych w danym okresie. Sposób ten można jednak wykorzystać tylko dla jednego typu wyrobów gdyż nie uwzględnia on wartości zapasu.

Przykład: na koniec miesiąca w magazynie zostało 1000 szt. wyrobów, sprzedaż w danym miesiącu wyniosła 5000. oznacza to że zapas rotował 5 razy w miesiącu lub rotacja wnosi 6 dni (średni zapas na 6 dni).

 

  Wysoki poziom zapasów to nie tylko zamrożona gotówka, dodatkowe koszty to magazynowanie, koszty terminowania się zapasów (obsolet). Każda branża ma swoją specyfikę dla sprzętu komputerowego - przyjmuję się, że roczne koszty utrzymania zapasów to 30% wartości (obsolet, koszt kapitału, magazynowanie).

 

  Koszt utrzymania zapasów w przeliczeniu na wartość wyrobu wylicza się jako iloraz Rocznych kosztów utrzymania zapasów i Rotacja zapasów.

 

koszt zapasu na sztukę = Roczny koszt / Rotacja zapasu

 

 "Wszystko co robimy, polega na skracaniu czasu od momentu złożenia zamówienia przez klienta do momentu, kiedy dostaniemy pieniądze - ciągle redukujemy ten czas przez eliminację marnotrawstwa"

Taiichi Ohno, twórca Toyota Production System

  Słowa pana Ohno świetnie oddają podejście największych światowych koncernów w kwestii zarządzania zapasami. Firmy dążą do optymalizacji zapasów, skracania kolejek co daje im możliwość lepszego zarządzania kapitałem.

 

  Jak widzisz rotacja to dosyć prosty wskaźnik, który ma duży wpływ na funkcjonowanie firmy, a ograniczanie zapasów realnie przekłada się na wyniki finansowe. Jest wiele narzędzi do optymalizacji poziom zapasów ,a ich zastosowanie wymaga dużej wiedzy i doświadczenia, jednak zmiana świadomość i sam pomiar wskaźnika pomoże ci zarządzić częścią problemów. Jeżeli chcesz uniknąć dodatkowego podatku od zapasów.... czytaj kolejne artykuły na usprawniamy.pl :)

 

  Poniżej link do rankingu 25 najlepszych firm w kategorii zarządzanie łańcuchem dostaw

http://www.gartner.com/newsroom/id/3053118

lean managment rotacja zapasów
11 maja 2016
17 października 2017
  Konferencja Lean to okazja do podejrzenia ciekawych rozwiązań i złapania inspiracji, które można wykorzystać w swojej pracy. Na tegorocznej edycji
19 maja 2017
28-29 września 2017 r. w Katowicach odbędzie się  IV edycja Europejskiego Kongresu Lean Manufacturing a portal usprawniamy.pl ma przyjemność być
21 marca 2017
  Chcesz poprawić wyniki firmy, masz problem z którym sobie nie radzisz, twoi ludzie nie są w stanie spełnić oczekiwań klientów,
05 listopada 2016
  Lean Management wywodzi się z produkcji i z nią jest kojarzony najczęściej. W materiale poniżej Michał Sadowski z Brand24 pokazuje